Leczenie osteoporozy

Osteoporoza jako układowa choroba szkieletu charakteryzuje się małą masą i obniżoną jakością tkanki kostnej prowadzącą do złamań kości, które występują nawet po niewielkim urazie.   złamania W Polsce osteoporozę stwierdza się u ok. 7% kobiet w wieku 45-54 lata, u ok. 25% w wieku 65-74 lata i u blisko 50% kobiet  w wieku 75-84 lata.

Osteoporoza pierwotna

Najczęściej występuje osteoporoza pierwotna, która rozwija się u kobiet po okresie menopauzy i u mężczyzn w podeszłym wieku. Wraz z wiekiem następuje utrata gęstości mineralnej kości, która u kobiet zaczyna się po 40. r.ż., a u mężczyzn po 45. r.ż.  Rozwój osteoporozy przyspiesza także: zła dieta (głównie mała podaż wapnia, witaminy D, niedożywienie), palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, mała aktywność fizyczna, nadmierne spożywanie kawy oraz niedostateczna ekspozycja na światło słoneczne.

Osteoporoza wtórna

Ta postać osteoporozy dotyczy osób w każdym wieku.  Występuje rzadziej, jest następstwem różnych stanów patologicznych, bądź efektem stosowania niektórych leków. Przyczyną osteoporozy wtórnej mogą być zaburzenia hormonalne (nadczynność tarczycy, akromegalia, cukrzyca, zwłaszcza typu 1, przedwczesna menopauza), choroby układu pokarmowego, nerek, stan po przeszczepieniu narządów, przewlekłe choroby reumatyczne. Do leków powodujących wystąpienie osteoporozy wtórnej należy zaliczyć między innymi: glikokortykosterydy, leki przeciwpadaczkowe, heparynę.

Jak rozpoznać osteoporozę?

Szybka diagnostyka osteoporozy konieczna jest u pacjentów, u których wystąpiły objawowe złamania osteoporotyczne lub ich pośrednie oznaki (obniżenie wzrostu, utrwalone garbienie się czy przewlekły ból kręgosłupa). W przypadku osteoporozy wtórnej w badaniu podmiotowym można stwierdzić nieprawidłowości związane z chorobą podstawową.  Metodami pomocniczymi w rozpoznaniu osteoporozy są; kalkulator FRAX, badanie RTG, badanie densytometryczne oraz badania laboratoryjne (morfologia krwi, badanie funkcji nerek i wątroby, poziom wapnia i fosforu, wydalanie wapnia z moczem, oznaczenie stężenia parahormonu, witaminy D, markerów obrotu kostnego).

Leczenie osteoporozy

Celem leczenia osteoporozy jest przede wszystkim zapobieganie złamaniom kości oraz wynikającym z nich powikłaniom. Leczenie niefarmakologiczne polega na zwalczaniu lub  unikaniu czynników ryzyka osteoporozy. Ważne jest zarówno stosowanie diety bogatej w wapń – głównie mleko i jego przetwory w wapń wzbogacone są liczne produkty, np. płatki śniadaniowe i soki owocowe. Pokarmy zmniejszające wchłanianie wapnia to szpinak i inne warzywa zawierające kwas szczawiowy, ziarna zbóż zawierające kwas fitynowy, np. otręby pszenne (spożywane w dużych ilościach) i prawdopodobnie również herbata. Jeśli pokrycie zapotrzebowania na wapń samą dietą nie jest możliwe, wskazane są preparaty wapnia. Bardzo istotna jest również odpowiednia ekspozycja na słońce (naturalne wytwarzanie witaminy D3) i dieta zawierająca tą witaminę: tłuste ryby, tran, mleko, margaryny i jaja.

Należy wyeliminować w życiu codziennym czynniki sprzyjające upadkom poprzez np.  unikanie stosowania długo działających leków nasennych,  poprawę sprawności ruchowej dzięki specjalnym ćwiczeniom fizycznym, noszenie obuwia przeciwpoślizgowego i korekcję niedowidzenia.

Najistotniejsze w profilaktyce i leczeniu osteoporozy po rozpoznaniu jej lub stwierdzeniu czynników jest leczenie farmakologiczne. Jej celem jest wzmocnienie kości i pobudzenie ich przyrostu. Poza lekami specjalistycznymi zarówno hormonalnymi i  niehormonalnymi zalecanymi przez prowadzącego lekarza (takimi jak: np. bifosfoniany, raloksyfen, kalcytonina łososiowa, teryparatyd, ranelinian strontu, denozumab, hormonalna terapia zastępcza i innymi) bardzo ważna jest skuteczna suplementacja wapnia i witaminy D. j

Wapń najczęściej przyjmuje się w suplementacji w postaci węglanu wapnia lub innych soli tego pierwiastka, np. glukonianu, glukonolaktobionianu lub laktoglukonianu wapnia, w dawce dobowej 0,5-1 g wapnia elementarnego. Przeciwwskazaniem do przyjmowania wapnia jest niewydolność nerek oraz stwierdzone nadmierne stężenie wapnia w surowicy krwi lub w wydalanym moczu.

Stosowanie witaminy D (cholekalcyferolu) lub jej syntetycznych analogów takich jak alfakalcydol należy połączyć z odpowiednią podażą wapnia. Ważne jest, aby w okresie letnim zredukować dawkę lub całkowicie odstawić preparaty witaminy D.

W dostępnych na rynku preparatach złożonych – suplementach diety takich jak OsteoActiv  – znajdujemy optymalną zawartość zarówno witaminy D3 jak i wapnia wzbogacone elementami wspomagającymi wchłanianie i działanie tych substancji.

dr Ziemowit Olczyk
neurolog

Reklama